KULAK ÇINLAMASI (TİNNİTUS)

Prof. Dr. Hasan CANDAN
K.B.B. ve Baş-Boyun Cerrahi Uzmanı

Çınlama: Dışarıdan hiçbir uyaran olmadan hastanın kulağında subjektif olarak duyduğu çeşitli tipteki seslere çınlama denir.

Tinnitus Latince bir kelime olup,“ tinnire “ (çınlama) kökünden gelir.

İç kulak sıvı ile dolu olup içinde sinir uçları ve bu uçların bağlandığı, üzerinde tüy hücreleri bulunan “ KORTİ “ organı vardır. Dış ve orta kulaktan gelen ses dalgaları, iç kulakta sıvının ve dolayısıyla tüy hücrelerinin titreşmesini sağlar.

Bu mekanik titreşim, tüy hücrelerinin titreşimi ile elektrik sinyallerine dönüşür ve işitme sinirine iletilir. Sonra bu ileti beyne ulaşır.

Çınlama çoğunlukla tüy hücrelerinin çeşitli nedenlerle bozulması sonucu, elektrik akımlarının gayri muntazam meydana gelişine neden olur. Bu düzensiz akımlar ise, gelişi güzel sesleri meydana getirir. Hasta bu sesleri çınlama olarak duyar.

Çınlama sadece hasta tarafından duyulursa subjektif, başkaları tarafından da duyulursa objektif çınlama adını alır ( damar hastalıkları ve bazı adale hastalıklarda olduğu gibi). Kulaktaki ses çok kaba ise uğultu, tiz (ince) ise çınlama adını alır. Çınlama insanların % 15-20 ‘ sinde görülür.

Çınlama nedenleri :

Kulak kiri; dış, orta, iç kulak ve kulak siniri iltihapları,
Bu bölgelerin travma ve yaralanması,
Kulak ve siniri tümörleri,
Orta kulakta sıvı toplanması,
İç kulaktaki sıvının artması,
Orta kulak kemikçik ve iç kulak kemiğinin kireçlenmesi (otoskleroz),
Yaşlanmaya bağlı iç kulak ve sinirinde dejenerasyon,
Ani işitme kaybı,
Beyin sapı, sinir ve damar hastalıkları, tümörleri,
Uzun zaman aşırı gürültülü yerlerde çalışma,
Psikolojik nedenler,
Kulak çevresinden geçen damar hastalıkları,
Damar sertliği (arterioskleroz), yağ ve kolesterol yüksekliği, şeker hastalığı vs,
Hipertansiyon,
Kulağa zararlı ilaçların kullanılması ( ototoksik ilaçlar ),
Su sporlarında derine dalma ya da uçak yolculuğunda, orta ya da iç kulakta meydana gelen hasarlar,

Hiçbir hastalığa bağlı olmayanlar.

Kliniği :Çınlama her yaşta görülmekle beraber orta ve ileri yaşlarda daha sıktır.

Tek veya çift taraflı olabilir.
Kesik kesik ya da devamlıdır.
Geçici veya kalıcıdır.
Çınlamanın şiddeti, hastalığa ve kişiye göre değişir.
Gündüzleri ( çevre gürültüsünden) az duyulur ya da hiç duyulmaz. Sessiz ortamlarda ve geceleri daha çok duyulur.
Zil sesi, akan su sesi, çağlayan gürültüsü, rüzgar uğultusu, motor sesi, ağustos böceği sesi vs. şeklinde duyulur.
Her türlü stres, sıkıntı sistemik hastalıklar, geçici olarak çınlamayı arttırabilirler.
Kulak çınlaması işitme kaybı ile beraber olabildiği gibi, bariz bir işitme kaybı olmadan meydana gelebilir.

Tanı : K.B.B. muayenesi ve diğer yöntemlerle K.B.B. hekimi tanıyı koyar. Çınlamayı meydana getiren nedene göre gerekli tedbirleri alır.

Tedavi : Tedavi çınlamayı oluşturan sebebe göre değişir. Bu sebepler ortadan kaldırıldığında çınlama geçebilir ya da devam edebilir.

Bir nedene bağlı olmayan, kronik çınlamalarda alınacak önlemler :

Yüksek ses ve gürültüden sakınmalı,
Çınlamayı arttıran ilaçlar kullanılmamalı,
Her türlü stres den uzak durmalı,
Sigara, kahve, kola gibi sinir uyarıcılarından uzak durmalı,
Varsa tansiyon kontrol altına alınmalı,
Yüksek kolesterol ve lipid ( yağ) düşürülmeli,
Diabet (şeker) varsa kontrol altına alınmalı,
Ani işitme kaybında vakit geçirmeden basınçlı oksijen ( Hiperbarik oksijen: HBO ) tedavisi uygulanmalı,
Egzersiz ve spor yapılmalı,
Çok rahatsız edici çınlamalarda, kulaklıklı radyo dinleyerek, geçici olarak çınlamanın maskelenmesi öğütlenir,

Biofeetback terapisi uygulanabilir: Çınlayan kulağa beyaz gürültü veren programlanmış bir cihaz takılır. Bu işlem belli bir program dahilinde uzun zaman uygulamayı gerektirir. Sonuçların iyi olduğu söylenir. İmkan ve zaman bakımından zorluk yaratabilir.

Çınlayan kulağa Tinnimed denen lazer uygulaması: Sonuçlar farklı ve kesin olmayıp ileride alternatif olabilir. Sistematik hastalık varsa tedavi edilmeli. Çınlamaya sebep olan hastalığın tedavisi ile çınlama düzelebilir. Yeni başlayan ve aralıklarla gelen ya da ani işitme kaybının neden olduğu çınlamalarda vakit geçirmeden yüksek basınçlı oksijen tedavisi (HBO) uygulanmalıdır. Kronik çınlamalarda tek tedavi şekli, çınlamayı dinlememeyi öğrenmek ve mevcut çınlamayı arttıran nedenlerden kaçınmaktır.