Previous
Sonraki
Ana Sayfa / TIBBİ Bölümler / K / KARDİYOLOJİ / Aort Damarı Hastalıkları
A+ R A-

Aort Damarı Hastalıkları

e-Posta Yazdır PDF

Aort damar hastalıkları: Kalpten çıkan kan ilk olarak aorta ile karşılaşır. Aorta, karın içinde göbek hizasında ikiye ayrıldığı noktaya kadar devam eder ve bu esnada boyun, kol, göğüs,böbrek,bağırsak ve dalak arterlerini vererek ilerler. Dolayısıyla aortayı ilgilendiren hastalıklar kalp çıkışından başlayıp karın içerisine kadar uzanabilir. Aortaya ait hastalıklar; aort anevrizmaları, aort yırtılmaları(disseksiyon), ateroskleoza bağlı tıkanıklıklar, doğumsal aort daralmaları, doğumsal hipoplazileri sayılabilir.

  • Aort anevrizmaları: Marfan benzeri bağ dokusu hastalıkları, aort kapak daralmalarına bağlı genişlemeler, hipertansiyon, ateroskleroza bağlı damar duvar zayıflıkları nedeniyle oluşabilir. Ani yırtılma riski nedeniyle belli bir çapa ulaşan aort damarına endovasküler stent veya cerrrahi olarak greft yerleştirilmesi yöntemi ile müdahale edilmesi gerekebilir. Anevrizmaların kesin tedavisi suni damar kullanılarak tedavi edildiği cerrahi yöntemdir.En sık görüldüğü yer karın (abdominal) bölgesidir. Genelde anevrizmlar nadiren belirti vermektedir ve sıklıklar yırtılma ile kendini göstermektedir.



Aort anevrizma cerrahisinde hastalıklı olan bölüme suni damar yerleştirilmesi gerekmektedir.



  • Aort yırtılmaları (disseksiyon-rüptür): Belli bir çapa ulaşan aort damarı, zayıf olan bir bölgesinden yırtılabilir ve yırtık bölgesinden içeri kan hücum eder. Tip A ve Tip B diye sınıflandırılmaktadır. Aort disseksiyonu, tablo olarak ölüme neden olabildiğinden hastaneye en kısa sürede gidilmesi gereken bir durumdur.Özellikle Tip A diseksiyonlarda koroner arter, aort kapak, karotis arterleri de olaya katılabilir. Genelde ani bir ağrı, tansiyon düşüklüğü, bayılma, kalp durması gibi bulgular ile kendini gösterir. Anevrizmaların en sık bulunduğu yer olan abdominal bölge, bu durumdan dolayı disseksiyonun en sık görüldüğü bölgedir. Tedavisi , kalp-akciğer makinesinin de kullanılabildiği acil ameliyattır.Ameliyat ile disseke olan bölge anevrizma cerrahisinde olduğu gibi suni damarla değiştirilir. Bulunduğu bölgeye göre ameliyattan fayda görme oranı değişmektedir. Özellikle toraks bölgesini etkileyen anevrizma rüptürleri-diseksiyonlarında mortalite oranları ameliyata rağmen yüksek olabilir. Ayrıca aortadan organlara gitmek üzere ayrılan damarların etkilenip etkilenmemesi de tabloyu değiştirmektedir.



    Diseksiyon cerrahisinde hastalıklı bölgeye suni damar uyglanması gerekmektedir. Genellikle diseksiyon cerrahisi acil olarak karşımıza gelmektedir. Uzun döenmli diseksiyonlar, incelemeler sonrasında ilerleme göstermesi durumunda müdahale edilmektedir.

  • Aortoiliak tıkayıcı hastalık: Ateroskleroza bağlı olarak kan akımının engellenmesi sonucunda ortaya çıkan bir tablodur. Genelde yeterli kan akımı gitmemesine bağlı olarak, tıkanan bölgenin ötesinde özellikle eforla gelen ağrı, soğukluk, topallayarak yürüme ile kendini gösterir.



 



Tedavisinde tıkalı olan bölgenin üzerinden altına kan götürmek amacıyla suni damar(greft) yerleştirilmesi ameliyatı uygulanır.



 

  • Aort koarktasyonu: Doğumsal olarak aort damarının darlığıdır. İleri yaşlara kadar bulgu vermeden gelebilir. Bulgular, gelişim geriliği, hipertansiyon, kalp yetmezliği ve büyümesi, üst ve alt ekstremite arasında tansiyon farkı, enfarktüs olabilir. Tedavisinde darlık olan bölge ya uç uca anastomoz ya da tüp greft kullanılarak tamir edilir. Beraberinde aort ve mitral kapak hastalıkları da bulunabilir.

    Karotis (boyun damarı) hastalıkları: Karotis arterleri, beyine kan götüren arter sistemi olup genelde ateroskleroza bağlı olarak tıkanıklık oluşur.Bulguları ise tıkanıklığın derecesine göre farklı olmaktadır. Baş dönmesi, ışık çakması, bayılma, kısmi veya tam felç görülebilir. Tedavi olarak, beraberinde başka bir rahatsızlık olup olmadığı kontrol edildikten sonra boyun bölgesinde yapılan kesi ile arter bulunur ve arter içerisindeki ateroskleroza bağlı plak (aterom plak) çıkartılır (karotis endarterektomi). Sıklıkla koroner arter hastalığı ve diğer periferik arter hastalığı ile birliktedir. Koroner arter hastalığı olan kişilerde koroner arter bypass operasyonu da gerekiyorsa açık kalp cerrahisi öncesi, açık kalp cerrahisi esnasında aynı seansta veya sonrasında karotis endarterektomi uygulanabilir.



     

    Üst ve alt ekstremite (uzuv) damar hastalıkları: Ekstremite adı verilen kol ve bacak bölgelerindeki arter sistemini ilgilendiren durumlar diğer arter sistemlerini ilgilendiren durumlardan farklı değildir. En sık alt ekstremitelere ait ateroskleroza bağlı tıkayıcı hastalıklar görülmektedir. Bulgular ilgili ekstremiteye yeterli temiz kan gitmemesine bağlı olarak soğukluk, yorgunluk, yürüyüş ağrısı, yürürken dinlenmek zorunda kalma (Kladikasyo intermitant), iskemidir. Tedavisi cerrahi olarak suni damarlar ile bypass operasyonu yapılmasıdır.

    Renal arter hastalıkları: Böbrek beslenmesini sağlayan arterlerin hastalıkları ateroskleroz zemininde gelişebildiği gibi anevrizma ve rüptürüne de eşlik edebilir. Böbrek fonksiyonlarının bozulmasına neden olduğundan müdahale edilmesi gerekmektedir.

    Vaskulitler: Arter sisteminin inflamasyano bağlı hastalıklarıdır. Oluşan reaksiyona bağlı olarak tıkanma bulgularından anevrizma bulgularına kadar semptomlarla kendini gösterebilir. Aorta gibi en büyük arterlerden kapiller gibi en küçük arterlere kadar etkileyebilir. Besledikleri organların yetmezliğini gösteren semptomlar verirler (Beyin enfarktüsü, ağrılar, körlük, sağırlık, güç kaybı, deri değişiklikleri, deri ülserleri). Kawasaki hastalığı, Behçet hastalığı, polyarteritis nodosa, Wegener's Granulomatosis, Takayasu Arteriti, Churg-Strauss Sendromu, giant cell arteritis (temporal arteritis) ve Henoch Schonlein Purpura gibi türleri mevcuttur. Genelde ilaç ile tedavisi yapılmakta ve hayati durum veya iskemi mevcut ise cerrahi uygulanmaktadır. Cerrahi sonrası başarı oranları düşüktür.

    Acil arter hastalıkları: Travma ve emboli en sık karşılaşılan acil arter durumları olup, hızlı ve acil müdahale gerekebilir. Travmaya bağlı olarak arter kesi, zedelenme ve kopmalarına gerekirse suni greft de kullanılarak kan akımını tekrar sağlamak gerekebilir. Çok nadir durumlarda amputasyon yapılmaktadır.Emboli ise bir pıhtının ki kaynağı aorta, mitral kapak, sol atrium olabilir, ani olarak arteri tıkaması sonucu kan akımını kesmesi ile oluşur. Çok hızlı ve acil müdahale gerektir. Tedavisinde kan sulandırıcı ilaçlar kullanıldığı gibi özel araçlarla embolinin arterden çıkartılması için ameliyat gerekebilir. Daha sonrasında emboli kaynağı mutlaka araştırılmalıdır.


    * Site içeriğinde bulunan bilgiler destek sağlamak içindir. Hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi, tanı ve teşhis koyması yerine geçmez.

İletişim

Sosyal Bağlantılar

Sign in